De Syrische hamster: een solitair nachtdier dat u zelden overdag ziet

Een woestijnbewoner die alleen leeft

De Syrische hamster, ook wel goudhamster genoemd, komt uit een klein gebied in Noord-Syrië en Zuid-Turkije, waar hij in droge graslanden diepe gangenstelsels graaft. Vrijwel alle Syrische hamsters die in Europa als huisdier worden gehouden, stammen af van een handvol dieren dat in 1930 werd gevangen. Dat is een opmerkelijk gegeven, maar het verandert niets aan het gedrag: de soort is in het wild strikt solitair.

Dat is meteen de belangrijkste regel. Een Syrische hamster hoort altijd alleen te wonen. Twee dieren in één kooi houden loopt vroeg of laat uit op ernstige gevechten, vaak met dodelijke afloop, en dan gaat het niet om een enkel ongelukkig geval. Dierenwinkels die twee jonge hamsters samen verkopen, doen dat omdat de agressie pas rond de tiende week doorbreekt.

Twee tot drie jaar: kort, maar intensief

Een Syrische hamster wordt gemiddeld twee tot drie jaar oud. Dat maakt hem tot een van de kortstlevende huisdieren, en dat is voor kinderen vaak zwaar. Daar staat tegenover dat de verzorging overzichtelijk is en dat u niet aan een dier vastzit voor tien jaar.

Het dier is volwassen rond twee maanden en weegt dan honderd tot honderdvijftig gram, ruim twee keer zo zwaar als een dwerghamster. Er zijn verschillende haartypen — kortharig, langharig (de zogenoemde teddybeerhamster) en satijn — maar het gedrag verschilt niet. Langharige dieren hebben wel meer kans op vuil in de vacht en verdienen af en toe een controle van het achterwerk.

De kooi is bijna altijd te klein

Hier gaat het in de praktijk het vaakst mis. De meeste kooien die als hamsterkooi worden verkocht, zijn voor deze soort ongeschikt. De richtlijn die in Duitsland en steeds vaker ook in Nederland wordt aangehouden, is minimaal honderd bij vijftig centimeter aaneengesloten bodemoppervlak, en dat is een ondergrens, geen ideaal. Meerdere kleine verdiepingen tellen niet mee: het gaat om aaneengesloten vloer.

Minstens zo belangrijk is de laag bodembedekking. Een Syrische hamster graaft gangen en heeft daarvoor een laag van minstens twintig tot dertig centimeter nodig, van materiaal dat stabiel blijft staan. Een dier dat niet kan graven, gaat vaak tralieknagen — het monotone bijten aan de kooistangen dat veel houders als schattig beschouwen, maar dat een teken van frustratie is. Verder is een loopwiel noodzakelijk, en dan een met een gesloten loopvlak en een doorsnede van minstens zesentwintig centimeter, want een te klein wiel dwingt de rug in een holle stand.

Voeding: zaden, eiwit en een voorraadkast

Een hamster is een omnivoor. Een goed zadenmengsel vormt de basis, aangevuld met een klein beetje groente — komkommer, paprika, wortel — en een eiwitbron zoals een meelworm, een stukje gekookt ei of een insectenpellet, ongeveer twee tot drie keer per week. Eiwit wordt vaak vergeten, terwijl een tekort tot vachtproblemen en zelfs kannibalisme bij jongen kan leiden.

Hamsters hamsteren, letterlijk: ze vullen hun wangzakken en dragen alles naar een voorraadplek. Ruim die voorraad niet elke week helemaal weg, want dat is stressvol; haal er alleen bederfelijke resten uit. Geef geen citrusvruchten, ui, of gezoete snacks. Suikerrijke traktaties zijn bij hamsters extra riskant omdat diabetes bij sommige lijnen veel voorkomt.

Nachtdier: wat dat in de praktijk betekent

Een Syrische hamster is uitgesproken nachtactief. Hij wordt doorgaans pas tegen negen of tien uur 's avonds wakker en is dan tot diep in de nacht bezig. Wie hem overdag uit zijn nest haalt, wekt een dier midden in zijn diepe slaap, en dat is precies waarom hamsters de reputatie hebben te bijten. Ze bijten niet uit boosaardigheid maar uit schrik.

Dat maakt de soort ongeschikt voor jonge kinderen, hoe vaak hij ook als eerste kinderhuisdier wordt aangeraden. Een kind dat na school met zijn hamster wil spelen, komt op precies het verkeerde moment. Voor iemand die 's avonds thuis is, is het juist een aardig dier: een hamster die zelf uit zijn nest komt en aan de hand komt snuffelen, laat zich met geduld goed hanteren. Bouw dat op met eten uit de hand en til hem nooit van bovenaf op — dat is de greep van een roofvogel.

Gezondheid en kosten

Veelvoorkomende problemen zijn natte staart (een ernstige, snel verlopende darminfectie bij jonge dieren), gezwellen bij oudere dieren, en overgroeide tanden. Een hamster die suf in een hoek zit, een natte achterkant heeft of niet meer eet, moet dezelfde dag naar de dierenarts; door hun kleine formaat drogen ze snel uit. Zoek vooraf een praktijk met knaagdierervaring, want lang niet elke dierenarts behandelt hamsters regelmatig.

De kosten zijn laag: de hamster zelf kost tien tot twintig euro, en aan voer en bodembedekking bent u tien tot twintig euro per maand kwijt. Het verblijf is de grote post, want een kooi die werkelijk groot genoeg is, kost al gauw honderd tot tweehonderd euro of vraagt om zelfbouw of een omgebouwde vitrinekast.

Voor wie is een Syrische hamster geschikt

Hij past bij iemand die 's avonds thuis is, die een dier wil dat weinig ruimte in het huishouden inneemt maar wel een fors verblijf krijgt, en die het interessant vindt om te kijken naar graven, verzamelen en rennen. Hij past niet bij een gezin dat een aaidier zoekt voor overdag, en niet bij wie meerdere dieren bij elkaar wil zetten.

Houd ook rekening met het einde: twee tot drie jaar is kort. Voor volwassenen is dat te overzien, voor een kind van zes kan het verlies van een dier waar het net aan gehecht is geraakt zwaar wegen. Wie dat weet en toch kiest, heeft aan één dier in een groot, goed ingericht verblijf een verrassend boeiende huisgenoot.