Knaagdieren en konijnen

De dwerghamster: klein, snel en niet zomaar een kleine goudhamster

Kleine dwerghamster met grijsbruine rug op houtsnippers
Foto: Bullet — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Vier soorten die vaak door elkaar worden gehaald

Onder de naam dwerghamster gaan verschillende soorten schuil die in de winkel geregeld door elkaar worden verkocht. De Russische dwerghamster is grijsbruin met een donkere rugstreep en verkleurt in de winter vaak naar wit. De Campbelli-dwerghamster lijkt daar sterk op maar is een aparte soort, iets brutaler en met een hogere kans op diabetes. De Roborovski-dwerghamster is met zeven tot negen centimeter de kleinste en snelste, met een opvallend wit vlekje boven elk oog. De Chinese dwerghamster ten slotte heeft een langere staart en een slanker lichaam.

Het onderscheid is niet academisch. Russische en Campbelli-hamsters kruisen onderling, wat tot gezondheidsproblemen bij nakomelingen leidt, en het bepaalt hoe waarschijnlijk het is dat twee dieren samen kunnen leven. Vraag de verkoper daarom altijd om de soortnaam, en trek uw eigen conclusie als die niet gegeven kan worden.

Anderhalf tot drie jaar, en razendsnel

Dwerghamsters worden anderhalf tot drie jaar oud, afhankelijk van de soort; de Roborovski haalt gemiddeld de hoogste leeftijd. Ze wegen tussen de twintig en vijftig gram en dat lage gewicht heeft praktische gevolgen: ze ontsnappen door openingen waar u niet aan zou denken, en ze zijn te snel en te fragiel om vast te houden.

De Roborovski in het bijzonder is een kijkdier. Hij is vrijwel niet te hanteren zonder stress voor het dier en beweegt zo snel dat hij in een kamer binnen seconden verdwenen is. De Russische en de Chinese dwerghamster zijn wat rustiger en laten zich met geduld wel uit de hand voeren. Wie een dier wil dat op schoot zit, moet echter niet bij deze groep zijn.

Samen of alleen: het antwoord verschilt per soort

Anders dan de Syrische hamster leven sommige dwerghamsters in het wild in losse groepen, en dat maakt samen houden soms mogelijk. Bij Roborovski's lukt dat het vaakst, mits het gaat om dieren van hetzelfde geslacht die samen zijn opgegroeid en de kooi ruim is met dubbele voorzieningen. Bij Russische en Campbelli-hamsters gaat het regelmatig mis zodra de dieren volwassen worden.

De praktische regel: houd ze bij voorkeur alleen, tenzij u ervaring heeft, een zeer ruim verblijf en de mogelijkheid om binnen een uur te scheiden. Houd altijd een tweede, volledig ingericht verblijf achter de hand. Gevechten tussen dwerghamsters verlopen snel en de verwondingen zijn voor zulke kleine dieren vaak fataal. En houd nooit een mannetje en een vrouwtje samen: dwerghamsters planten zich extreem snel voort.

Kooi en inrichting

Ook voor dwerghamsters geldt dat de gangbare winkelkooien te klein zijn. Houd minstens tachtig bij vijftig centimeter aaneengesloten bodemoppervlak aan, en meer als u twee dieren houdt. Tralieafstand is een aandachtspunt: een Roborovski glipt door een opening van een centimeter, dus een glazen bak of een kooi met zeer fijne tralies is veiliger.

Geef een dikke laag bodembedekking om in te graven, minstens vijftien tot twintig centimeter, plus een zandbak met chinchillazand om in te rollen; dwerghamsters houden hun vacht daarmee schoon en het is een van hun favoriete bezigheden. Een loopwiel met gesloten loopvlak van minstens twintig centimeter hoort erbij. Vermijd wielen met spijlen en plastic zolderbuizen die te nauw zijn.

Voeding en het diabetesrisico

De basis is een zadenmengsel voor dwerghamsters, aangevuld met een klein beetje groente en enkele keren per week een eiwitbron zoals een meelworm of een stukje gekookt ei. De hoeveelheden zijn klein: een volwassen dwerghamster eet ongeveer een theelepel voer per dag, aangevuld met wat hij zelf uit de bodem opgraaft als u het voer verspreidt.

Bij Campbelli-dwerghamsters en in mindere mate bij Russische komt diabetes veel voor. Vermijd daarom fruit, honing, gedroogde vruchten en de gekleurde snoepstaven die als traktatie worden verkocht. Suikerarm voeren is bij deze soorten geen overdreven voorzichtigheid maar gewoon verstandig. Symptomen zijn veel drinken, veel plassen en gewichtsverlies; een dierenarts kan het met een urinetest vaststellen.

Omgang, gezondheid en kosten

Bouw contact op met voer uit de hand en laat het dier op uw vlakke hand stappen in plaats van het te grijpen. Doe dat boven een lage bak of op de grond, want een val van tafelhoogte is voor een dier van dertig gram ernstig. Kinderen kunnen meekijken en voeren, maar vasthouden is voor deze soorten geen goed idee.

Gezondheidsproblemen zijn vergelijkbaar met die van de Syrische hamster: darminfecties bij jonge dieren, gezwellen bij oudere, en overgroeide tanden. Daarbij komt diabetes bij de Campbelli-lijnen. De kosten zijn laag — het dier kost tien tot vijftien euro, voer en bodembedekking tien tot twintig euro per maand — maar een goed verblijf vraagt eenmalig honderd euro of meer.

Voor wie is een dwerghamster geschikt

Een dwerghamster past bij wie graag observeert. In een groot, goed ingericht verblijf met veel bodembedekking en een zandbak is het een levendig dier dat graaft, rent en voorraden aanlegt, en dat is werkelijk leuk om te zien. Voor wie 's avonds thuis is, ligt het activiteitspatroon bovendien gunstig.

Hij past niet bij wie een aaidier zoekt, en zeker niet bij jonge kinderen: te snel, te klein en te schrikachtig. Voor een kind dat wil leren verzorgen zonder te knuffelen kan het wel werken, mits een volwassene het echte werk doet. En houd rekening met de korte levensduur van anderhalf tot drie jaar.

Veelgestelde vragen

Welke dwerghamster is het rustigst om te hanteren?
De Russische en de Chinese dwerghamster laten zich met geduld nog het beste uit de hand voeren. De Roborovski is zo snel dat hij vooral een kijkdier is; hem vasthouden levert vrijwel altijd stress op voor het dier.
Mogen twee dwerghamsters samen?
Soms, maar het is riskant. Roborovski's van hetzelfde geslacht die samen zijn opgegroeid lukt het vaakst. Bij Russische en Campbelli-hamsters gaat het regelmatig mis zodra ze volwassen worden. Houd altijd een tweede verblijf klaar.
Waarom mag een dwerghamster geen fruit?
Bij Campbelli-dwerghamsters en in mindere mate bij Russische komt diabetes veel voor. Suikerrijk voedsel zoals fruit, gedroogde vruchten en honingstaven verhoogt dat risico. Een suikerarm zadenmengsel met wat groente en af en toe eiwit is beter.

Lees ook